https://krakow-historia.blogspot.com/p/smok.html?m=1

czwartek, 22 maja 2025

Zapomniane kopce Krakowa.

"Zapomniane koce Krakowa" brzmi jak metafora lub termin związany z historią i tradycją. Jest związany z zapomnianymi dzielami kultu naszych praojców, którzy mieszkali na terenie dzisiejszego miasta. Konkretnymi obiektami związanymi z historią Krakowa. Kiedyś były tradycją, ale obecnie są rzadko spotykane lub zapomniane przez mieszkańców. Zarośnięta, niewidoczne, zdewastowane przez stulecia
  Zapomniane kopce Krakowa to wzniesienia usypane przez człowieka często związane z legendami i historią miasta.


Moje zapomniane kopce ....





środa, 14 maja 2025

Wiślanie

 Kraj Wiślan nie wyróżniał się szczególnym zaludnieniem na tle innych ziem polskich. Prawdopodobnie aż do połowy VIII wieku miejscowa ludność nie budowała grodów, co mogło wynikać z częstego przemieszczania się.

  Obszar zamieszkany przez plemię Wiślan w IX wieku obejmował zapewne część ziem obecnej Małopolski zachodniej opierając się na północnym wschodzie o puszczę rytwiańską i szydłowską, być może sięgając źródeł Warty i Pilicy, a na południu o Karpaty. Na wschodzie prawdopodobnie obejmował dorzecze Dunajca, a na zachodzie dorzecze Skawy.
  Cechą charakterystyczną grodów małopolskich w okresie plemiennym była ich niewielka liczba i ogromne rozmiary, często przekraczające 10 hektarów. Koncentrowały się głównie na linii Podkarpacia, najczęściej wyżynnie, na stokach wzgórz. Dominował typ pierścieniowaty z wałem o konstrukcji skrzyniowej. Wielkie grody Wiślan znajdowały się m.in. w Krakowie, Stradowie, Demblinie, Naszacowicach, Podegrodziu (Grobla i Zamczysko), Stawach, Będzinie, Zawadzie Lanckorońskiej, Trzcinicy nad Ropą, na Bocheńcu i w Wiślicy. Największymi rozmiarami wyróżnia się grodzisko w Stradowie, zajmujące 25 hektarów, ale zapewne gród ten nigdy nie istniał w tej formie, gdyż część fortyfikacji powstała już w czasach piastowskich, gdy zniszczeniu uległ gród z epoki plemiennej. Podobne do krakowskich wielkie grody pojawiają się także na ziemi lubelskiej, są to m.in. mające 7 ha Chodlik i Busówno.

  Istnieją trzy lub cztery przekazy źródłowe, które łączy się z plemieniem Wiślan. Najsłynniejszym z nich jest informacja z Żywota świętego Metodego (zwanego też Legendą Panońską) o przepowiedni, której autorem miał być Metody ....

   Był zaś w nim [Metodym] także dar proroczy, tak że spełniało się wiele przepowiedni jego, z których jedną lub dwie opowiemy. Książę pogański, silny bardzo, siedzący w Wiślech (въ Вислѣхъ) [lub: w Wiśle (въ Вислѣ)], urągał wielce chrześcijanom i krzywdy im wyrządzał. Posławszy zaś do niego [kazał mu] powiedzieć [Metody]: Dobrze będzie dla ciebie synu ochrzcić się z własnej woli na swojej ziemi, abyś nie był przymusem ochrzczony na ziemi cudzej, i będziesz mnie [wtedy] wspominał. I tak też się stało.

  Drugim źródłem, które zdaje się potwierdzać istnienie Wiślan jest tzw. Geograf Bawarski, którego autor wymienia plemię Vuislane (Uuislane), bez podania liczby grodów (łac. civitates).

    Trzecie źródło to powstała w IX wieku Germania króla angielskiego Alfreda Wielkiego, będąca przeróbką dzieła Orozjusza z V wieku. Zawiera ona wiadomość o Wisle lond (Wisle land), leżącym na wschód od Moraw i graniczącym z Dacją .....

   A na wschód od Moraw jest kraj Wiślan [Wisle land], a na wschód stamtąd Dacja, gdzie wcześniej byli Gotowie.

   Według historyka Tadeusza Lewickiego najstarszą źródłową wzmiankę o Wiślanach można znaleźć w anglosaskim poemacie Widsith (Wędrowiec lub Podróże śpiewaka), który wspomina o walkach między Hrædami a „ludźmi Attyli” toczonych w pobliżu Wistla-wudu, czyli „lasów nadwiślańskich” (wg Lewickiego „koło puszczy Wiślan”). Historyczną wartość tej wzmianki odrzucał Gerard Labuda.
Bardzo często walka tam nie ustawała,kiedy wojska Hraede’ów swymi silnymi mieczamikoło puszczy Wiślan [Wistla-wudu] broniłyojczystej siedziby przeciwko ludziom Attyli.
Tekst o księciu siedzącym w Wiślech w Żywocie świętego Metodego stał się powodem sformułowania hipotez o podboju państwa Wiślan przez Morawy, chrystianizacji Wiślan w obrządku wschodnim i stolicy ich państwa w Wiślicy, ale ostatnią z tych tez obaliły wykopaliska archeologiczne, a pozostałych dotychczasowe badania archeologiczne nie zdołały potwierdzić.