Jedynie AKTUALIZACJA do pierwszej publikacji ..... błedu nie ma.
Kilka lat wstecz na tym blogu (poniżej) opublikowałem post dotyczacy Kopca Babki Kraka. Mam nieodparte wrażenie że popełniłem bład dotyczacy lokalizacji. Wskazane miejsce ilustruje za mały obiekt widoczny z satelity. Anomalie terenu wskazują artefakt historyczny nie odpowiadajacy wielkością widoczną na pradawnych mapach Krakowa.
Dodatkowo na jednej z map - geoportal, pojawiają się pradawne drogi okalajace kompleks obiekty, obiektów. Analiza pradawnej mapy i zdjeć z satelity wyrażnie lokalizuje Kopiec Babki Kraka w innym miejscu i potwierdza wielkość budowli ziemnej.
Dzisiaj każda moja sugestia lokalizacji kopca jest jedynie prawdopodobieństwem poprawności tezy, ale myśle że tym razem wskazałem poprawnie umiejscowienie kopca.
Zapomniana legenda - prawda czy fikcja ?
W dawnych czasach w Krakowie tradycja wspominała o Kopcu Babki (lub Mogile Babki Kraka), który miał znajdować się obok Kopca Kraka (dziś znanego jako Kopiec Krakusa na Lasota w Podgórzu). LokalizacjaKopiec Babki lokalizowano głównie na Wzgórzu Lasoty lub w okolicach Parku Bednarskiego, blisko dzisiejszego Placu Lasoty i kościoła św. Józefa – tuż przy Kopcu Kraka. Szwedzka mapa wskazuje to miejsce jako wzgórze z kopcem, czasem utożsamiane z Kopcem Stradom przy ul. Stradomskiej.
Legenda i historia.
Według legend Babka Kraka to matka lub opiekunka legendarnego założyciela Krakowa, a kopiec powstał we wczesnym średniowieczu (VII–VIII w.), podobnie jak Kopiec Kraka czy Wandy. Miejsce wiązano z dawnymi szubienicami i egzekucjami – np. tam nabito na pal Kostkę Napierskiego, a droga "Na Zbóju" (dziś Tatrzańska) prowadziła skazańców.
Współczesny ślad.
Dziś Kopiec Babki Kraka nie jest wyraźnie oznaczony – zaginął w terenie Parku Bednarskiego lub Placu Lasoty; niektóre źródła sugerują, że to ten sam co Kopiec Stradom, choć to dyskusyjne. Tradycja przetrwała w kronikach jak u Długosza i lokalnych podaniach.
Legenda o Babce Kraka jest ściśle powiązana z mitem założycielskim Krakowa i jego legendarnym założycielem Krakiem (zw. też Krakusem). Babka jako matka KrakaW lokalnych podaniach Babka Kraka uchodzi za matkę legendarnego wodza lub opiekunkę, która wychowała go po dramatycznych wydarzeniach – np. gdy brzemienna matka Kraka została zaatakowana przez germańskich zbójców, a krakanie kruków sprowadziło ratunek od wojowników. Sama Babka miała być starszą kobietą lub piastunką, związaną z wczesnymi osadnikami Wiślan; jej kopiec obok Kopca Kraka symbolizował kult przodków. Związek z Krakiem i KrakowemKrak, syn (lub podopieczny) Babki, pokonał smoka wawelskiego (z pomocą szewczyka Skuby w niektórych wersjach), założył gród i został królem Wiślan. Po śmierci usypano mu Kopiec Krakusa na wzgórzu Lasoty; obok – Kopiec Babki – miał być jej grobowcem, co podkreśla matriarchalny aspekt legendy. Kronikarze jak Kadłubek czy Długosz wspominają te kopce jako święte kurhany z VII–VIII w., łącząc je z Rękawką (noszeniem ziemi w rękawach).
Kim dokładnie była Babka Kraka w innych legendach ?
Babka Kraka pojawia się głównie w lokalnych krakowskich legendach jako matka lub piastunka Kraka, bez szerszego kontekstu w innych polskich mitach. Nie jest to postać centralna w mitologii słowiańskiej, jak Baba Jaga (wiedźma leśna), choć czasem porównywana do archetypu starej mądrej kobiety. Wersje krakowskich podańW tradycji Babka to opiekunka niemowlęcia Kraka, uratowana przez kruki przed wrogami – stąd nazwa grodu "Kraków" od ich kra-kra. Inna wersja czyni ją matką biologiczną, pochowaną w kopcu obok syna, symbolizując kult przodków Wiślan. Brak bezpośrednich wzmianek u Kadłubka czy Długosza o jej roli poza kopcem. Brak w innych legendachW szerszym folklorze słowiańskim nie ma "Babki Kraka" – podobne motywy starej baby (np. w legendzie o Białym Kruku nad Wkrą jako mądrej uzdrowicielce) to lokalne baśnie, niepowiązane z Krakiem. Córki Kraka (Wanda, synowie Krak II i Lech) dominują w kronikach, bez matki Babki. Postać może być folklorową inwencją XIX/XX w., inspirowaną kurhanami.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz