CZĘŚĆ - 2
Archeologia i geologia Wzgórza .... zapomniany "Wawel" .
Krak, mityczny założyciel Krakowa, kojarzony z kopcem Kraka z VII wieku n.e., według legend (np. Kadłubka) osiedlił się na terenie dzisiejszego miasta, a po jego śmierci powstała osada/zabudowa na "Wawelu".
"Wawel", wzgórze jako wzniesienie był miejscem kultu i osadnictwa już w VI - IX w n.e. choć pierwsza katedra powstała ok. 1000 r.
Ukształtowanie wzgórza wawelskiego przed X w n.e.
W IX wieku n.e. Wzgórze Wawelskie nie miało identycznego ukształtowania jak obecnie – było bardziej nierówne i postrzępione.
Przed X wiekiem wzgórze wawelskie było naturalnym, strategicznie położonym wzniesieniem wapiennym o wyrazistych formach terenowych, górującym nad doliną Wisły. Jego ukształtowanie sprzyjało osadnictwu obronnemu, wykorzystującemu naturalne walory obronne terenu.
Geologia podstawowa
Wzgórze to zręb tektoniczny z miocenu, zbudowany z górnojurajskich wapieni, wznoszący się na ok. 228 m n.p.m. Jego obecny owal (ok. 320 m długości i 190 m szerokości) wynika z późniejszych prac ludzkich, takich jak skuwanie skał i zasypywanie rozpadlin.
Stan w IX wieku. (VI w n.e).
Wtedy szczyt był skalisty i strzelisty, z nieregularną powierzchnią – północno-wschodnia część wznosiła się nawet na 25 m nad okolicę (jak siedmiopiętrowy blok),
podczas gdy zachodnia i południowa strona była piaszczysta i niższa o kilka-kilkanaście metrów. Przecinały je strome wąwozy, uskoki i rozpadliny, co czyniło teren zdradliwym i trudnym do obrony bez ingerencji człowieka.
Zmiany historyczne
Pierwsze ślady osadnictwa przed IX wieku to drewniane budowle Wiślan, a kamienne pojawiły się na przełomie X/XI w.; fortyfikacje i zasypywanie stopniowo nadały wzgórzu jednolitą formę. Archeologia potwierdza, że naturalny kształt uległ modyfikacjom już w wczesnym średniowieczu.
Pozostałości drewnianych budowli odkryte przez archeologów na wzgórzu wawelskim pochodzą głównie z IX wieku.
Okres przedromański
Pierwsze szczątki po budowlach drewnianych na Wawelu datowane są na IX wiek, co wskazuje na wczesne osadnictwo i fortyfikacje w tym okresie. Te odkrycia potwierdzają istnienie grodu przed powstaniem murowanych struktur z X-XI wieku.
Kontekst archeologiczny
Wykopaliska ujawniły, że drewniane konstrukcje były podstawą wczesnego Wawelu, zanim pojawiły się kamienne i murowane obiekty, takie jak rotundy czy stołpy romańskie.
Najstarsze drewniane pozostałości łączą się z okresem przedpiastowskim lub wczesnym piastowskim.
Badania archeologiczne prowadzone na wzgórzu wykazały, że w IX wieku istniał tam wczesnosłowiański gród.
Znaleziono m.in.:
* drewniano-ziemne wały obronne (konstrukcja skrzyniowa z bali wypełnionych ziemią i kamieniami)
* drewniane chaty i budynki gospodarcze
palisady obronne
* fragmenty drewnianych dróg i pomostów.
Te konstrukcje należały do wczesnego ośrodka władzy plemiennej, prawdopodobnie związanej z plemieniem Wiślan.
Jeszcze starsza archeologia Wawelu
Na wzgórzu odkryto ślady znacznie wcześniejszego osadnictwa:
* Okres pradziejowy
*ślady osady już z epoki kamienia (neolit) – ok. 4000–2000 p.n.e.
*znaleziska z epoki brązu i żelaza
*ceramika, narzędzia krzemienne i fragmenty osad
* Okres wczesnosłowiański (VI–VIII w.)
*pierwsze osady słowiańskie
*półziemianki i drewniane domostwa
*paleniska i jamy gospodarcze
* IX–X w.
*rozwój warownego grodu
*rozbudowane wały obronne
*centrum polityczne regionu, które później weszło do państwa Piastów.
PODSUMOWANIE ...
Wawel Zaginiony
Wybrane eksponaty prezentowane są na stałej wystawie Wawel Zaginiony, a najcenniejsze okazy w Skarbcu Koronnym.
Najstarsze wawelskie zabytki pochodzą z okresu paleolitu środkowego (ok. 100 tysięcy lat p.n.e.) oraz górnego (ok. 30 tysięcy lat p.n.e.). Są to krzemienne ostrza, zgrzebła, drapacze, rylce, wiórowce oraz liczne rdzenie i półsurowce.
Zmiany historyczne
Pierwsze ślady osadnictwa przed IX wieku to drewniane budowle Wiślan, a kamienne pojawiły się na przełomie X/XI w.; fortyfikacje i zasypywanie stopniowo nadały wzgórzu jednolitą formę. Archeologia potwierdza, że naturalny kształt uległ modyfikacjom już w wczesnym średniowieczu.
Pozostałości drewnianych budowli odkryte przez archeologów na wzgórzu wawelskim pochodzą głównie z IX wieku.
Okres przedromański
Pierwsze szczątki po budowlach drewnianych na Wawelu datowane są na IX wiek, co wskazuje na wczesne osadnictwo i fortyfikacje w tym okresie. Te odkrycia potwierdzają istnienie grodu przed powstaniem murowanych struktur z X-XI wieku.
Kontekst archeologiczny
Wykopaliska ujawniły, że drewniane konstrukcje były podstawą wczesnego Wawelu, zanim pojawiły się kamienne i murowane obiekty, takie jak rotundy czy stołpy romańskie.
Najstarsze drewniane pozostałości łączą się z okresem przedpiastowskim lub wczesnym piastowskim.
Badania archeologiczne prowadzone na wzgórzu wykazały, że w IX wieku istniał tam wczesnosłowiański gród.
Znaleziono m.in.:
* drewniano-ziemne wały obronne (konstrukcja skrzyniowa z bali wypełnionych ziemią i kamieniami)
* drewniane chaty i budynki gospodarcze
palisady obronne
* fragmenty drewnianych dróg i pomostów.
Te konstrukcje należały do wczesnego ośrodka władzy plemiennej, prawdopodobnie związanej z plemieniem Wiślan.
Jeszcze starsza archeologia Wawelu
Na wzgórzu odkryto ślady znacznie wcześniejszego osadnictwa:
* Okres pradziejowy
*ślady osady już z epoki kamienia (neolit) – ok. 4000–2000 p.n.e.
*znaleziska z epoki brązu i żelaza
*ceramika, narzędzia krzemienne i fragmenty osad
* Okres wczesnosłowiański (VI–VIII w.)
*pierwsze osady słowiańskie
*półziemianki i drewniane domostwa
*paleniska i jamy gospodarcze
* IX–X w.
*rozwój warownego grodu
*rozbudowane wały obronne
*centrum polityczne regionu, które później weszło do państwa Piastów.
PODSUMOWANIE ...
Wawel Zaginiony
Wybrane eksponaty prezentowane są na stałej wystawie Wawel Zaginiony, a najcenniejsze okazy w Skarbcu Koronnym.
Najstarsze wawelskie zabytki pochodzą z okresu paleolitu środkowego (ok. 100 tysięcy lat p.n.e.) oraz górnego (ok. 30 tysięcy lat p.n.e.). Są to krzemienne ostrza, zgrzebła, drapacze, rylce, wiórowce oraz liczne rdzenie i półsurowce.
CIEKAWOSTKA ........
CDN ......
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz